Antroponimi i pčele, rojevi i košnice: Kako je trebinjsko selo Parojska Njiva...

Antroponimi i pčele, rojevi i košnice: Kako je trebinjsko selo Parojska Njiva dobilo ime, a porodice Parojčić i Roje prezime?

SHARE

Vjeruje se da je trebinjsko selo Parojska Njiva dobilo ime zbog prevelikog množenja pčela
Vjeruje se da je trebinjsko selo Parojska Njiva dobilo ime zbog prevelikog množenja pčela

Izraz “bijele pčele” ima nekoliko značenja. Za svakoga koga velika sreća u životu prati u narodu se kaže da „Ima bijele pčele”. Ukorijenjena je i narodna izreka nekome kome želimo uspješnopst u životu: “Da Bog da imao bijelih pčela”!

Od rojevog roja – roj

Bijela pčela je prapraunukovo dijete, a sudeći po tome da je ovaj izraz narod davno uveo u svoj rječnik, sa sigurnošću se pretpostavlja da je zaista i bilo ljudi koji su dočekali rođenje djeteta svog prapraunuka.

Drugo značenje bijele pčele vezano je za plodne godine i same pčele. Kada stara košnica da prvi roj, on se zove prvjenac. Kad prvijenac pusti svoj roj, on se zove parojak. A kada parojak, u istoj godini, pusti roj, taj se roj zove bijela pčela. Rijetka je godina u kojoj se pčele toliko roje da bude i bijelih pčela, jer mora biti obilna pašom.

Bijele pčele nisu nikakve posebne pčele, iste su one boje kao i sve ostale. Njihovo ime ima isključivu simboliku vezanu za vrjednoću, čistoću i uspješnost domaćina.

bh pcelar 48 ilustracija za bijele pceleBijele pčele su pete u rojevima; prvo ide prvenac, drugenac, trećenac, parojak pa bijele pčele. To je, zapravo od rojevog roja roj. Prvi roj (prvenac) je najkvalitetniji i rojit će se još jednom u istoj godini. Taj drugi roj (parojak, drugenac) već je slabiji, a treći je (čele, trećak) najslabiji.

Elementarni pčelarski termin roj, koji se često metaforički
upotrebljava kao slika vreve i mnoštva, i istokorijenski glagol rojiti,
kojim se u prenesenom značenju pejorativiziraju glagoli pričati, brbljati, našli su odraza u mnogim antroponimima. Registrovano je da je u selu Ričica u visočkom kraju žive stanovnici ROJE koji su se „rojili kao pćele“. Nosioca ovog prezimena ima i u Splitu.

Stavovi okoline  

Apelativom Parojak stariji pčelari su označavali više vrsta naknadnih drugih rojeva, a deminutivom parojčić imemnuje se obično malen, bezvrijedan roj pčela. U Trebinju živi porodica Parojčić

Ovaj antroponim je mogao nastati na dva načina: u vrijeme kada je razlikovanje raznih vrsta rojeva bilo uslovljeno ekonomskim razlozima, kada su se pčele razmnožavale ekstenzivnim, prirodnim rojnjem, vjerovatno je i termin parojak bio šire poznat pa dijelom je ulazio i u opštu leksiku.

Okolina je na taj način izražavala svoj stav prema brojnom ili sitnom potomstvu neke porodice. Ali, vjerovatnije je da je taj izraz detoponimno ime: u okolini Trebinja postoji selo Parojska Njiva, čija je nominacija mogla biti uslovljena prevelikim množenjem pčela, a nominacija navedene porodice porijeklom iz tog sela.

(BH pčelar 48)

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY